Het schap voor vleesvervangers in de supermarkt.
NIEUWS | Kant-en-klare vleesvervangers uit de supermarkt worden gezonder. ProVeg deed opnieuw onderzoek en ziet vooruitgang ten opzichte van 2023. 26 procent van de 129 onderzochte vleesvervangers voldoet aan de Schijf van Vijf-criteria. Meer dan de helft houdt zich aan het zoutmaximum en meer dan 80 procent is eiwitrijk en lager in verzadigd vet en calorieën.
Het aandeel vleesvervangers dat voldoet aan alle criteria van de Schijf van Vijf voor kant-en-klare vleesvervangers is sinds 2023 bijna verdrievoudigd (van 9 naar 26 procent). Dat blijkt uit cijfers in een nieuw onderzoeksrapport van de non-profit ProVeg. Het analyseerde de voedingswaarde van 129 vleesvervangers – die lijken op vlees – uit zes supermarkten en vergeleek ze met 54 dierlijke referentieproducten.
Meer zout- en vetarm en eiwitrijk
56 procent van de onderzochte vervangers voldoet nu aan het zoutcriterium van het Voedingscentrum. Hiermee valt de meerderheid van de vleesalternatieven onder het maximum van 1,1 gram zout per 100 gram. Van de onderzochte producten is 84 procent eiwitrijk (meer dan 20 procent van de energie) en 83 procent laag in verzadigd vet (Minder dan 2,5 gram per 100 gram).
Ook de andere voedingswaarden van de vleesvervangers zijn voor het grootste deel goed, meldt ProVeg. Twee op de drie producten is een bron van vezels (65 procent), ijzer (68 procent) en vitamine B12 (67 procent).
Vleesvervanger gezonder dan vlees
Als vergelijkbare dierlijke varianten langs dezelfde lat worden gelegd, dan geldt dit voor slechts 11 procent. Volgens ProVeg bevatten vergelijkbare dierlijke vleesproducten veel verzadigd vet (85 procent), niet of nauwelijks vezels (100 procent) bevatten. De vleesvervangers hebben ook gemiddeld veel minder calorieën dan de vergelijkbare dierlijke alternatieven (187 tegenover 255 kcal per 100 gram).
ProVeg deed in 2023 ook onderzoek, waaruit bleek dat vleesvervangers meestal een gezondere samenstelling hebben dan vergelijkbare (bewerkte) dierlijke vleesproducten zoals burgers, worsten en spek.
Markt is in ontwikkeling
Martine van Haperen, expert voeding en gezondheid bij ProVeg Nederland ziet dat de markt zich ontwikkelt. “Onderzoek van de Consumentenbond uit 2023 liet bijvoorbeeld zien dat tweederde van de vegaburgers toen te veel zout bevatte. Onder andere daardoor bestaat nu nog steeds het beeld dat kant en klare vleesvervangers vaak ongezond zijn. Producenten worden zich steeds bewuster van het belang van een goede voedingswaarde en zetten stappen om deze te verbeteren.
Over het onderzoek
De onderzochte productcategorieën zijn gehakt, burgers, gehaktballetjes, kipstukjes, kipfilet, schnitzel, nuggets, worst, spek en shoarma. Groenteburgers, kaasburgers, tofu, tempeh en seitan zijn buiten beschouwing gelaten, omdat hier geen direct dierlijk vlees-equivalent voor is waar ze mee vergeleken kunnen worden. In het onderzoek zijn alle huismerk- en A-merk vleesvervangers meegenomen die in de genoemde productcategorieën vallen en verkrijgbaar zijn bij Albert Heijn, Jumbo, Lidl, Aldi, Plus en Ekoplaza.
ProVeg maakte voor de voedingswaarde van de vleesvervangers gebruik van productinformatie zoals weergegeven op de verpakking, voor de dierlijke referentieproducten van standaardwaarden uit het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO). De vleesvervangers zijn beoordeeld op het gehalte verzadigd vet, zout, toegevoegde suiker, eiwit, voedingsvezels en toegevoegd ijzer en vitamine B12. Om vast te stellen of producten in de Schijf van Vijf passen, zijn de criteria voor kant-en-klare vervangers van het Voedingscentrum gehanteerd. Voor de vergelijkbaarheid zijn ook de vergelijkbare dierlijke vleesproducten getoetst aan de criteria voor kant-en-klare vleesvervangers, en niet met de criteria voor vlees.