Speciaalzaak moet ‘coronaklant’ vasthouden

Slagerij Peter Dirkse

Slagers en bakkers kregen tijdens de corona-maanden meer en nieuwe klanten over de vloer, maar verloren omzet aan derden. Per saldo daalt de omzet van de totale foodmarkt in 2020 met bijna vier miljard euro ten opzichte van vorig jaar verwacht Jan Willem Grievink, directeur van Foodservice Instituut Nederland (FSIN). De pandemie zorgt voor een nieuwe trend naast beleving en gemak: welbevinden.

Jan Willem Grievink deed zijn uitspraken in een webinar, gisteren gehouden en exclusief voor leden van het Genootschap voor de Bakkerij. De lockdown en de anderhalve meter economie zorgen ervoor dat we in 2020 afstevenen op een zeer afwijkend jaar voor de totale foodsector en dat heeft ook enorme consequenties voor de speciaalzaken (gehad).

‘In de coronamaanden zijn de winkelomzetten bij de speciaalzaken, zoals bakkers en slagers, flink gestegen. Een nieuwe klantengroep diende zich daar aan. Daar staat tegenover dat de omzet voor levering aan derden is ingeklapt. Catering voor feesten en bijvoorbeeld begrafenissen, een belangrijke bedrijfstak voor veel speciaalzaken, viel stil’, aldus Grievink. De toename van klanten bij de speciaalzaken heeft volgens hem enerzijds te maken met de angst voor de drukke supermarkt en anderzijds de groeiende belangstelling voor het lokale en veilige voedsel.

 

'Corona zorgt voor een nieuwe trend naast beleving en gemak: welbevinden'

Jan Willem Grievink

Welbevinden

In de coronamaanden is naast de bekende trends als beleving en gemak namelijk een derde trend ontstaan beweert Grievink: welbevinden. Deze nieuwe driver is een optelsom van ‘persoonlijke en maatschappelijke waarden’, waaronder ook gezondheid, veiligheid en eerlijkheid. Die hang naar veiligheid heeft er óók voor gezorgd dat de bekende A-merken weer belangrijker zijn geworden. Jan Willem Grievink verwacht dat beleving en gemak op termijn evenwel de grote drijfveren blijven. ‘Tijdens corona is er natuurlijk druk ontstaan op beleving. Die was er niet, maar keert als belangrijke trend wel terug.’

Generatie Z

De FSIN-directeur benadrukte tijdens het webinar dat de generatie Z (tussen 18 en 23 jaar) heel belangrijk wordt voor de branche. In vergelijking met de millennial is generatie Z nog meer foodminded. ‘Zij veranderen de foodwereld’, aldus Grievink. ‘Nu even niet vanwege corona, maar dadelijk wel. Zij kijken anders naar eten en drinken. Samen met de millennials vormen ze straks tweederde van de consumenten en die kopen bij wijze van spreken geen heel brood meer. Wél blijven ze brood eten.’

Het FSIN heeft de vijf belangrijkste trends waaraan de generatie Z te herkennen is benoemd: ethish leven, meer belang hechten aan ervaren in plaats van bezit, gemak, online zelfexpressie en ‘gezond en mooi leven’. ‘Lekker’ blijft ook belangrijk en prijs en gemak volgen daarna. Daarnaast spelen gezondheid en duurzaamheid grote rollen in de voedselkeuzes van generatie Z. Ook voor de bakkerijbranche belangrijk om in ogenschouw te nemen.

Supermarkten

Naast de trend van hogere klantenaantallen bij de speciaalzaken deden ook supermarkten het erg goed de afgelopen maanden. Ze profiteren samen met bezorgdiensten het meest van corona, waar horeca en foodservice de hardste klappen kregen. De miljarden euro’s extra die de supermarkten in de schoot kregen geworpen, gaan ze niet zomaar weer prijsgeven verwacht Jan Willem Grievink.

 

'De gigantische omzetstijgingen in het retailkanaal zijn ontstaan dankzij de lockdown en de overheidsbeperkingen voor de horeca. Daar hebben de supermarkten helemaal niets voor hoeven te doen. Het werd hun in de schoot geworpen'

Jan Willem Grievink

De mate van tevredenheid van de consument over de supermarkt is in 2020, in vergelijking met de jaren 2018 en 2019, omhooggeschoten. De gigantische omzetstijgingen in het retailkanaal zijn ontstaan dankzij de lockdown en de overheidsbeperkingen voor de horeca. 'Daar hebben de supermarkten helemaal niets voor hoeven te doen. Het werd hun in de schoot geworpen’, aldus Grievink.

Miljarden

De horeca en foodservice krijgen dus duidelijk de grootste klappen. ‘Er gaan miljarden verloren dit jaar. De reden is in feite dat de overheid zegt dat het niet mag,’ aldus Grievink. Zijn FSIN verwacht dat de omzet van de culinaire horeca dit jaar met maar liefst 40 procent daalt ten opzichte van vorig jaar, formule-horeca met 35 procent, fastservice met 25 procent, waar foodretail als enige zal gaan stijgen met 8 procent.

De totale foodmarkt daalt dit jaar volgens de bespiegelingen van het FSIN met 3.8 miljard euro ten opzichte van 2019. Foodservice krijgt daarbij de grootste klappen met een daling van 7,5 miljard euro, en daar staat dus de stijging van de foodretail met 3,7 miljard euro tegenover.

Bezorging van food werd belangrijk

Per saldo een daling dus, ook omdat gezien de crisis waarin we ons bevinden, shoppers op goedkopere plekken gaan kopen. Dus niet omdat de consument minder Kcal is gaan consumeren, maar omdat hij vooral veel goedkopere Kcal koopt bij voordeligere kanalen. De afgelopen maanden werd bezorging van food nog belangrijker, omdat mensen veilig thuis bestelden.

De verwachting is dat de omzet hiervan met 51 procent stijgt ten opzichte van vorig jaar, denkt het FSIN. Alle veranderingen en verschuivingen in de foodmarkt vinden hun grondslag volgens het instituut in zeven ‘change factoren’: lock-down maatregelen, online is booming, minder reizen en meer thuiswerken, veel horeca gaat niet overleven, social distancing blijft wellicht, gemak en genieten blijven, er wordt gekozen voor goedkopere aankopen bij voordeligere kanalen (de wet van Maslov in crisistijd).

Toekomst speciaalzaak

Jan Willem Grievink denkt dat de toekomst van de speciaalzaak er rooskleurig uit kan zien en dat de nieuwe klanten – die door corona de winkelvloer betraden - behouden kunnen blijven wanneer wordt voldaan aan een aantal elementen. Zo is het belangrijk horeca toe te voegen, samen te werken met restaurants in de regio en te koken in de winkel. Vormen van blurring dus. ‘En straal als ondernemer beleving, trots en passie uit en blijf creatief. In deze tijd is het ook belangrijk om online de goede informatie te geven en te gaan bezorgen. Hier liggen kansen,’ denkt Grievink. De moderne speciaalzaak zal nog meer op het terrein van de horeca terechtkomen verwacht hij. Er liggen bovendien betere en lekkerdere spullen dan in de supermarkt. Ook is het zaak de ontwikkelingen in zuidelijke landen als Frankrijk, Italië en Spanje te blijven volgen. ‘Haal daar de wijsheid vandaan’, aldus Grievink die verder stelde dat ook jongere generaties door corona de speciaalzaak hebben ontdekt. En dat het dus belangrijk is deze nieuwe ‘coronaklanten’ vast te houden. Voor bakkers had hij tot slot nog een belangrijk advies. ‘Te vaak ligt in de winkel de nadruk op het meubel, maar het moet gaan om het ambacht en het product.’

Lees ook
Kabinet scherpt coronamaatregelen aan met avondlockdown

Kabinet scherpt coronamaatregelen aan met avondlockdown

Vanwege de oplopende coronacijfers vond er vrijdag 26 november opnieuw een persconferentie plaats waar het kabinet nieuwe maatregelen aankondigde. Er is gekozen voor een zogenaamde avondlockdown. Wat betekent dit voor de bakker, slager, visspecialist en slijter?

Coronamaatregelen vanaf 13 november

Coronamaatregelen vanaf 13 november

Vanwege de oplopende coronacijfers kondigde het kabinet vrijdagavond 12 november nieuwe maatregelen af die de dag erna direct in gingen. Het doel is om het aantal besmettingen "met een harde klap" omlaag te brengen. Dit zijn de meest relevante regels voor de slager, bakker, vishandel en slijter.

Er komen weer nieuwe coronamaatregelen aan

Er komen weer nieuwe coronamaatregelen aan

De coronacijfers lopen op en het aantal ziekenhuisopnames stijgt. Vanavond om 19.00 uur kondigt het kabinet nieuwe maatregelen aan in een persconferentie. Het zou gaan om een gedeeltelijke lockdown van drie weken. Dat meldt NOS.