BOEKEN | De familie Heijdra is voor velen in de vleessector geen onbekende. In bijna 300 pagina’s vertelt Anita Heijdra over haar turbulente leven als boerin, rundveehouder, moeder van drie zoons, echtgenoot en, niet te vergeten, als vrouw middenin een sector die niet graag verandert.
In ‘Op ons bord’ lees je in chronologische volgorde hoe Anita en Edwin Heijdra jarenlang letterlijk vechten voor hun bestaansrecht en om de sector vooruit te brengen. Anita richtte bijvoorbeeld de stichting Keten Duurzaam Rundvlees op om de keten te verenigen. De ambities en energie van beiden om de sector te veranderen waren groot, misschien zelfs onuitputtelijk. Het bleek echter allesbehalve makkelijk. Anita beschrijft tegenvaller na tegenvaller, van bouwvergunningen tot pogingen tot schandalisering. Anita had gelijk toen ze zei: “Voor de voorspoed zullen we zelf moeten zorgen.”
In 2014 begonnen ze met hun veelbelovende, toen nog onbekende Dubbel- Doel-concept. ‘Uitgemolken’ melkkoeien krijgen rust en worden afgemest tot vleeskoe, wat een hoge kwaliteit vlees en meer geld voor de boer oplevert. Het concept slaat langzaam aan bij ambachtelijke slagers, restaurants en zelfs de ‘blauwe grootgrutter’ Albert Heijn. Maar de langverwachte cultuuromslag kwam niet. Albert Heijn verbrak plotseling de samenwerking en na een slopende periode met een advocaat besloten ze in 2023 te stoppen.
Zonder belerend of afkeurend te zijn, is Anita kritisch op de mensen die een rol hebben gespeeld in het doen mislukken van het veelbelovende DubbelDoel-rundvleesconcept. Ze noemt niet alle namen van personen, organisaties en bedrijven expliciet, maar neemt ze ook niet in bescherming. Je proeft een bittere ondertoon als ze vertelt over de strijd met de gemeente Utrecht, een NVWA-controleur en met name Albert Heijn.
Het is interessant en soms schokkend om te lezen hoe verschillende belangen botsen en hoe het kan dat grootmachten buiten schot blijven. ‘Op ons bord’ legt bloot hoe veerkrachtig de Nederlandse boer (en elke kleine ondernemer wat dat betreft) moet zijn om in deze tijden voort te bestaan. Laat staan wat er nodig is om een hele sector en keten te willen verenigen voor collectieve vooruitgang.
Je kunt niet anders dan grote bewondering hebben voor Anita en haar man. Het boek is goed leesbaar, ook voor lezers die niet helemaal thuis zijn in de rundveesector. Anita licht specifieke vaktermen toe en parafraseert regelmatig gesprekken om een goed beeld te schetsen van hoe dingen zijn gegaan. Ze laat de lezer zelf een mening vormen. Het vertrouwen op eigen kracht en kunde en niet opgeven, ook al is het ‘zwemmen tegen de stroom in’, voert de boventoon. Hopelijk dient Anita’s verhaal ook als een wake-upcall voor foodmakers om zichzelf niet te vergeten gedurende de strijd voor idealen.
Op ons bord
Prijs: 25,00 | ISBN: 9789090406923
Nominatie Literaire Parel
Op ons bord is genomineerd als Literaire Parel, dé prijs voor zelf publicerende auteurs. De nominatie erkent het boek als een van de opvallende literaire verschijningen van het afgelopen jaar en plaatst het in de selectie van titels die de Nederlandse literatuur verrijken. Naast drie juryprijzen zijn er twee publieksprijzen, waarvoor de hele maand maart gestemd kan worden. De prijsuitreiking vindt plaats op 13 juni 2026. Meer over de prijs, de procedure en de volledige longlist kijk op https://literaireparel.nl.
Deze recensie hoort bij Vleesmagazine | editie 1-2026. Het thema van dit nummer is Varken & BBQ. Abonnees kunnen alle artikelen ook online lezen. Nog geen abonnee? Sluit dan een abonnement af.