Een bedrijf overdragen of staken kost tijd

attachment-001_food-image-VLS3690I01

Wij worden de laatste tijd geregeld gebeld door ondernemers die ‘er helemaal klaar mee zijn’. Ze geven aan dat ze niet meer verder kunnen en mentaal uitgeput zijn. Zij spreken dan de wens uit om er zo snel mogelijk uit te stappen. Maar zo eenvoudig als het gezegd wordt, is het niet.

Alle coronaregels maken het ondernemen onder de huidige omstandigheden er niet gemakkelijker op. De consument zoekt sinds de coronacrisis wel vaker de versspecialist op, maar stelt tegenwoordig hoge eisen. De komende jaren zullen er door vergrijzing van het ondernemersbestand veel bedrijven op de markt komen. Het is daarbij niet zo dat potentiële kopers in de rij staan om uw bedrijf over te nemen. Vaak bent u de hele dag in touw om de dagelijkse gang van zaken in goede banen te leiden. Nadenken over later schiet er dan vaak bij in. Toch is het belangrijk om hier tijdig bij stil te staan. Een bedrijfsoverdracht of -staking neemt vaak meer tijd in beslag dan u lief is.

Wat heeft u te bieden?

Kopers zullen alleen geïnteresseerd zijn in een bedrijf waaraan een boterham verdiend kan worden. Een koper moet dus uitzicht hebben op een redelijk tot goed rendement. ‘Koop je de vent of de tent’ is een veel gehoord gezegde bij bedrijfsoverdrachten van een MKB-bedrijf. Zeker bij kleinere ambachtsbedrijven, zoals een bakkerij of slagerij, is de ondernemer veelal het gezicht van het bedrijf. De omzet en het resultaat zijn dan sterk aan de persoon gebonden en de vraag is of een overnemende partij deze omzet ook wordt gegund. Of anders gezegd: ‘kan een opvolger ook, wat u kunt?’

Stel als eerste vast waarom u wilt verkopen, wanneer u wilt stoppen en welke financiële middelen u nodig heeft na de verkoop. Overigens bepaalt hetgeen u nodig heeft niet de opbrengst van de onderneming, maar die wordt bepaald door de economische waarde. Dit is leidend in het traject van bedrijfsoverdracht. Hoewel bedrijfsoverdracht een zakelijke aangelegenheid is, spelen emoties vaak een belangrijke rol in het proces. De onderneming is ‘het kindje van een ondernemer’ en daarvan afscheid nemen is vaak niet eenvoudig. Een goed doordacht plan zorgt ervoor dat de oorspronkelijke uitgangspunten helder blijven en dat emoties later niet de overhand krijgen.

''Koop je de vent of de tent’; zeker bij kleinere ambachtsbedrijven is de ondernemer veelal het gezicht van het bedrijf'

Jan Buitelaar, Resultsplus

Het verkopen van een bedrijf vergt dan ook een goede voorbereiding en dat kost tijd. Het op papier zetten van de route naar verkoop is, met deskundige hulp, te overzien (houd rekening met circa drie maanden). De uitvoering van het plan kost vaak wel veel tijd. Soms is ook tijd nodig om veranderingen aan te brengen in de juridische structuur en hiervoor geldt dat er dan minimaal drie jaar niet kan/mag worden verkocht zonder fiscale gevolgen.

Is uw bedrijf aantrekkelijk?

Maak een analyse van het bedrijf en stel een plan van aanpak op voor de bedrijfsoverdracht. Op die manier weet u als verkoper wat u te koop aanbiedt en kunnen mogelijke vragen van een potentiële koper gemakkelijker worden beantwoord. Maak een SWOT-analyse van uw bedrijf (of laat deze maken) en wees bij het opstellen hiervan kritisch en reëel. Een marktanalyse is daar een onderdeel van. Uit het ‘plaatje’ moet naar voren komen dat het aantrekkelijk is om juist uw bedrijf over te nemen.

Knelpunten oplossen

Ambachtsbedrijven zijn arbeidsintensieve bedrijven. De factor arbeid is in de meeste gevallen de grootste kostenpost in de jaarrekening. De winstgevend van een bakkers- of slagersbedrijf hangt voor een groot deel samen met het onder controle houden van de loonkosten en de brutowinst. Als de brutowinst onder de maat is of als de loonkosten te hoog zijn, dan zal dit eerst opgelost moeten worden. Om tot een succesvolle overdracht aan een opvolger te komen, is het een absolute voorwaarde dat een bedrijf winstgevend is. Anders heeft het geen zin om de onderneming op de markt te brengen.

Ook de bedrijfscultuur kan de doorslag geven

Wat voor type bedrijf is mijn bedrijf? Denk hierbij aan de bedrijfscultuur en de persoonlijke stijl van leidinggeven van de ondernemer. Een bedrijf met een open bedrijfscultuur is in de praktijk gemakkelijker te verkopen. Een open bedrijfscultuur is een cultuur waarin opbouwende kritiek, het geven van complimenten en het aanspreken op elkaars gedrag tot doel hebben een sterker team te vormen. Als de uitkomst is dat ‘de vent de tent is’ zorg er dan voor dat u als ondernemer misbaar wordt in het bedrijf. Dit is uiteraard niet alleen van belang bij een bedrijfsoverdracht. Ook als een ondernemer ziek wordt of overlijdt moet continuïteit niet afhankelijk zijn van werkzaamheden van de ondernemer.

Jan-Buitelaar-0801

Jan Buitelaar

En als dat niet lukt?

Voor het geval een bedrijfsoverdracht niet haalbaar blijkt en u toch wilt stoppen moet een andere route worden uitgezet. Beëindiging van een onderneming is soms nog lastiger dan het beginnen ervan. Belangrijke aspecten hierbij vormen contracten en personeel. Onlangs werd ons een bedrijf aangeboden door een ondernemer die er eigenlijk gisteren al vanaf wilde. De winkel had een omzet van € 3.000,- per week en vorig jaar was een huurcontract afgesloten voor vijf jaar. Voorzichtig gezegd niet erg handig als je op korte termijn wilt stoppen. Ook de medewerkers verdienen speciale aandacht. Soms zijn mensen al jaren bij u in dienst en moet u rekening houden met transitievergoedingen. Maar wat als dat geld er niet is? Welke stappen kunnen/moeten dan worden gezet?

Inkomenspositie na staking

Tot slot. Denk ook na over de periode na de bedrijfsoverdracht. Hoe gaat u in het onderhoud voorzien. Moet u nog blijven werken? Hoe zit het met de pensioenvoorziening, het spaargeld en een eventuele verkoopwinst? Ook de fiscus komt langs als een ondernemer stopt. Daar dient dus ook rekening mee gehouden te worden.

gert-jan

Gert Jan van Egmond

We blijven het toch zeggen: ‘begin op tijd na de te denken over een bedrijfsoverdracht’. Zo komt u niet voor verrassingen te staan in onderhandelingen met potentiële kopers. Of nog erger: na de bedrijfsoverdracht in langdurige procedures met een teleurgestelde koper komen. Verkoop of staking van een onderneming is een ingewikkeld proces met veel mogelijke valkuilen.

 
Lees ook
Tips en tricks voor werken in de slagerij bij hoge temperaturen

Tips en tricks voor werken in de slagerij bij hoge temperaturen

De komende dagen wordt het warm in Nederland. Vandaag en morgen verwachtten meteorologen tropische temperaturen en geldt het Nationaal Hitteplan. Hoe ga je om met de hitte in de slagerij?

Voorjaarskriebels

Voorjaarskriebels

Er zijn mensen die in het voorjaar de kriebels krijgen om het huis eens flink schoon te maken. In zekere zin wordt er met de Voorjaarsnota van 2022 ook flink de bezem door de fiscale wetgeving gehaald. Wat gaat er veranderen?

Marketing voor ondernemers met lef

Marketing voor ondernemers met lef

Veel ondernemers proberen klanten te lokken door hun kennis te delen. Helemaal verkeerd schrijft Aartjan van Erkel in zijn nieuwe boek Nummer 1. Hij gelooft dat je niet je kennis gratis moet delen, maar moet entertainen. “Stop met teachen, begin met teasen.”