Dierenwelzijn zit in de lift

Dierenwelzijn varken_VLM 6-2021

De maatschappij verandert. Consumenten kijken steeds kritischer naar dierenwelzijn en maatschappelijke organisaties spelen hierop in. Zij brengen misstanden aan het licht via de media en lobbyen bij de overheid. Met als resultaat dat politiek en overheid meebewegen. Het ziet ernaar uit dat consumenten steeds machtiger worden. De overheid bestuurt en het bedrijfsleven krijgt steeds meer een politieke verantwoordelijkheid.

Zo zorgde HACCP ervoor dat bedrijven steeds meer verantwoordelijkheid kregen voor de voedselveiligheid. En nu, door de grote opkomst van maatschappelijke organisaties, is daar een politieke verantwoordelijkheid bijgekomen in de vorm van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), gericht op people, planet en profit. Bedrijven die dit serieus oppakken tonen aan dat zij innovatiever zijn, meer betrokken medewerkers hebben, talenten makkelijker en langer aan zich binden, loyalere klanten hebben en veelal ook winstgevender zijn. Oftewel: succesvolle bedrijven zijn. Het ministerie van Economische Zaken onderzoekt jaarlijks de MVO-transparantie van bedrijven. De foodsector komt hier nog gemiddeld uit. Veel bedrijven laten de verantwoordelijkheid nog te veel bij klanten liggen.

Maar met MVO alleen zijn we er nog niet, omdat dierenwelzijn hier niet standaard in is opgenomen. Veel bedrijven richten zich alleen nog op mens en milieu. Dit toont Monique Janssens aan in haar proefschrift ‘Animal Business, Corporate responsibility towards animals’. Hierin beschrijft Janssens dat de betrokkenheid van bedrijven voor dieren per bedrijf sterk verschilt. Zij beoordeelde hiervoor onder andere de websites. Janssens vindt dat alle bedrijven invloed hebben op dieren, niet alleen veehouders of vleesverkopers. Als voorbeeld geeft ze het inhuren van een cateraar, een bedrijfsuitje naar de dierentuin en de impact van de scheepvaart op zeezoogdieren. Ook hier moet vanuit het MVO-programma gekeken worden naar dierenwelzijn vindt zij. De maatschappelijke visie op dieren is namelijk sterk aan het veranderen volgens Janssens.

Stroomprikkers

Dierenwelzijn kip_VLM 6-2021

Want dierenmishandeling wordt niet meer getolereerd. Een recent voorval zijn de beelden van slachterij Gosschalk. Hier werden de dieren met elektrische stroomprikkers mishandeld. Mensen reageerden geschokt en boos. De media stond er vol mee. Hoe kan dit tegenwoordig nog gebeuren? En hoe zit het met cameratoezicht? Er bleken ‘dooie hoeken’ te zijn waardoor de misstanden niet gefilmd werden. Slachterij Gosschalk mag na lange tijd weer open. Het verbeterplan met extra camera’s is goedgekeurd maar er komt wel verscherpt toezicht van de NVWA.

We leven in een tijd waarin misstanden sneller aan het licht komen, omdat een filmpje tegenwoordig snel is gemaakt. Consumenten reageren hierop, en nu dus ook de politiek en overheid.
De misstanden bij slachterij Gosschalk waren voer voor de Partij voor de Dieren. Prompt kwam er een motie van die partij voor een verbod op het gebruik van drijfmiddelen die pijn of stress kunnen veroorzaken. Een meerderheid van de Tweede Kamer stemde positief op dit verbod. En nu zit minister Schouten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij (LNV) in een spagaat. Want de Europese regels verbieden de stroomprikker niet. Europese regelgeving is leidend en op nationaal niveau mogen lidstaten hier wel aanvullingen op geven. Minister Schouten heeft besloten in gesprek te gaan met de sector om het gebruik van stroomprikkers mogelijk uit te faseren.

Van alle tijden

Dierenmishandeling is iets van alle tijden. Zeebaarzen en dorades in overvolle kooien of tanks in zee met een slechte waterkwaliteit, pluimvee met ernstig vangletsel of slachtdieren die geslagen en geschopt worden. Maatschappelijke organisaties komen vaak in actie voor wat de overheid laat liggen.

Ook binnen Europa is dierenwelzijn een steeds belangrijker onderwerp geworden. Mede door lobby van maatschappelijke organisaties is de Europese Commissie nu bezig met een onderzoek om op Europees niveau een norm op te stellen voor dierenwelzijn die verplicht op het etiket moet. Consumenten hebben namelijk aangegeven dat zij beter geïnformeerd willen worden. Dierenwelzijn zit dus in de lift, onder meer door acties en lobby’s van maatschappelijke organisaties. Hoe kun je hier als bedrijf het beste op inspelen?

Samen sterk

Om te beginnen is het belangrijk om een MVO-beleid voor je bedrijf op te stellen waar dierenwelzijn in is opgenomen. Wees daarbij innovatief. Zo trek je meer talenten aan, krijg je meer betrokken medewerkers en het bedrijf wordt winstgevender. Bedrijven kunnen dit individueel oppakken, maar ook collectief vanuit een samenwerkingsverband. Samen sta je sterker.

Monique Janssens geeft in haar proefschrift aan dat leiderschap, samenwerking en communicatie belangrijke elementen zijn voor het stimuleren van dierenwelzijn. Bij bedrijven die het relatief goed doen ziet zij dat de MVO-manager leiderschap toont en partijen bij elkaar weet te brengen rondom dierenwelzijn. En als er dan ook nog goed over gecommuniceerd wordt binnen het bedrijf of samenwerkingsverband én met de samenleving ben je volgens Janssens al een grote stap verder.

Yvon Bemelman

Yvon Bemelman is management consultant bij Condor-­Consultancy en werkt sinds 1995 als  zelfstandigwerkend professional op het gebied van kwaliteitszorg(en), de ­Warenwet en Europese wetgeving (food).

Dossiers
Lees ook
Eerste On the way to PlanetProof themaweek gelanceerd

Eerste On the way to PlanetProof themaweek gelanceerd

Klimaatambassadeur Helga van Leur en Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland, openden maandag 14 september de eerste On the Way to PlanetProof week. Tot en met 19 september staan de producten met het keurmerk in de spotlights in supermarkten, televisiespots en social media.

Wat betekent de nieuwe klimaatwet concreet voor uw bedrijf?

Wat betekent de nieuwe klimaatwet concreet voor uw bedrijf?

Het grote doel van de Europese Green Deal, die op 11 december 2019 werd gepresenteerd, is de Europese Unie (EU) klimaatneutraal en circulair maken. De standpunten zijn vastgelegd in een Europese klimaatwet die op 24 juni 2021 officieel is aangenomen. Kortom, de doelstelling van een klimaatneutrale EU in 2050 is nu in wetgeving opgenomen.

Actiegroep levert kritiek op Beter Leven-keurmerk

Actiegroep levert kritiek op Beter Leven-keurmerk

Actiegroep Ongehoord vindt dat de Dierenbescherming moet stoppen met het Beter Leven-keurmerk en is hiervoor een petitie gestart. Op basis van eigen onderzoek noemt de actiegroep het bekende keurmerk mislukt. De Dierenbescherming is niet eens met de kritiek en zegt dat het keurmerk bijdraagt aan dierenwelzijn. "Dat is objectief aantoonbaar".